Τα πορίσματα της σύγχρονης ιατρικής επιστήμης μας δείχνουν ότι η αδικία και ο φόβος εγγράφονται στο σώμα.
Αντιθέτως, η εμπιστοσύνη και η δικαιοσύνη είναι θεμέλιοι λίθοι της υγείας και της υγιούς μακροζωίας.
Έτσι τα ανθρώπινα δικαιώματα δεν είναι μόνο πολιτική αρχή αλλά καθίστανται βιολογική αναγκαιότητα.
Η νομική πραγματικότητα δεν θα μπορούσε να μην επηρεαστεί από τα πορίσματα της ιατρικής επιστήμης.
Το πλέγμα των οικογενειακών διαφορών δημιουργεί πολλά και έντονα συναισθήματα στο παιδί. Έτσι εισερχόμαστε σε μία εποχή όπου οι εμπλεκόμενοι επαγγελματίες οφείλουν να αναγνωρίζουν, πέρα από τη νομική πραγματικότητα και τα λοιπά επιστημονικά δεδομένα. Η εμπλοκή των μερών στις οικογενειακές διαφορές προϋποθέτει, για τη διαχείρισή τους, δεξιότητες επαγγελματιών όπως ενεργητική ακρόαση, ενσυναίσθηση, υπομονή, ανθεκτικότητα και καθαρή ματιά απέναντι στα ζητήματα που εμπιστεύονται σε αυτούς.
Αυτές οι δεξιότητες αποτελούν απαραίτητα εργαλεία ιδιαίτερα για τον δικηγόρο ώστε να εργασθεί με σκοπό την ανέρευση λύσης δικαστικής ή εξωδικαστικής. Επιπροσθέτως αποτελούν καθοριστικά εφόδια προκειμένου να αντιμετωπίσουν το παιδί με ασφάλεια σε όλα τα στάδια της διαδικασίας μέχρι την έκδοση του διαζυγίου.
Συνάμα με την νέα διατύπωση των οικείων άρθρων του Αστικού Κώδικα ενθαρρύνονται οι γονείς να καλλιεργούν πνεύμα συνεργασίας μεταξύ τους και να προσπαθούν να βρουν λύση πριν προσφύγουν στο Δικαστήριο καθώς αυτό επιτάσσει το συμφέρον του παιδιού. Σε αυτά τα πλαίσια εντάσσεται στη νομική πραγματικότητα, υπό προϋποθέσεις, η διαδικασία της οικογενειακής διαμεσολάβησης.
Στον Ν. 4640 / 2019 δεν προβλέπεται η συμμετοχή ή η ακρόαση του παιδιού κατά τη διαδικασία της διαμεσολάβησης και κάθε τέτοια διαδικασία δεν πρέπει να επιχειρείται παρά μόνο από διαμεσολαβητές που έχουν λάβει μακρόχρονη εκπαίδευση και διαπίστευση.
Σκοπός είναι το παιδί να ωφεληθεί και όχι να ζημιωθεί από τη διαδικασία.
Το παιδί, εάν το επιθυμεί ή εάν το ζητήσει και μετά από τη συναίνεση των γονέων μπορεί να συναντήσει μεσολαβητή ή ειδικό ψυχικής υγείας για να συζητήσει και να εκφράσει τα συναισθήματά του ( τους φόβους ή τις ανησυχίες του ) καθώς και τις επιπτώσεις που έχει σε αυτό η διαδικασία του διαζυγίου.
Τονίζεται, βέβαια, στο παιδί ότι αυτή η δυνατότητα του δίδεται για να ακουστεί αλλά και για να λάβει το ίδιο απαντήσεις ή πληροφορίες που πιθανώς χρειάζεται.
Είναι μία φροντίδα για το παιδί σε αυτή τη δύσκολη διαδικασία. Στα πλαίσια αυτής της φροντίδας τα μέρη θα πρέπει να επικεντρώνονται στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των παιδιών, να ακούν και να λαμβάνουν υπόψη τις ανάγκες και τις απόψεις ανάλογα πάντα με την ηλικία, το αναπτυξιακό στάδιο και τον χαρακτήρα του παιδιού.
Σήμερα ενθαρρύνεται η τάση να έχουν τα παιδιά το δικαίωμα να ακούγονται στη διαδικασία της διαμεσολάβησης. Γενικότερα απαιτείται προσοχή, ώστε τα παιδιά να είναι προστατευμένα από άστοχες ενέργειες των ενήλικων μερών, να λαμβάνεται μέριμνα ώστε να μην εκτίθενται σε καταστάσεις που δεν έχουν τα ψυχικά εφόδια να διαχειριστούν, να μην οδηγούνται σε ανάληψη ευθυνών που δεν τους αναλογούν και βεβαίως να μην γίνονται αντικείμενο συναισθηματικής εκμετάλλευσης από τα μέρη.
Καλό είναι να λαμβάνεται υπόψη η ανάγκη αλλά και το δικαίωμα να εκφράσουν τα παιδιά τις σκέψεις τους και όσα τα απασχολούν. Έτσι θα μπορέσουν να συνεργαστούν καλύτερα καθώς θα γνωρίζουν ότι έχουν ληφθεί υπόψη και έχουν ακουστεί οι σκέψεις, οι ανάγκες, οι ανησυχίες τους.
Ήδη, στο άρθρο 12 της Διεθνούς Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Παιδιού, που συνιστά σημαντική συμβολή στο θεσμικό πλαίσιο των δικαιωμάτων του παιδιού και εκφράζει την εξέλιξη που έχει συντελεστεί, προβλέπει :
- Τα συμβαλλόμενα Κράτη εγγυώνται στο παιδί που έχει ικανότητα διάκρισης το δικαίωμα ελεύθερης έκφρασης της γνώμης του σχετικά με οποιοδήποτε θέμα το αφορά, λαμβάνοντας υπόψη τις απόψεις του παιδιού ανάλογα με την ηλικία του και με το βαθμό ωριμότητάς του.
- Για το σκοπό αυτόν θα πρέπει ιδίως να δίνεται στο παιδί η δυνατότητα να ακούγεται σε οποιαδήποτε διοικητική ή δικαστική διαδικασία που το αφορά, είτε άμεσα είτε μέσω ενός εκπροσώπου ή ενός αρμόδιου οργανισμού, κατά τρόπο συμβατό με τους διαδικαστικούς κανόνες της εθνικής νομοθεσίας.
Αρκετά συναφή νομοθετήματα θεσπίζουν το δικαίωμα των παιδιών να ερωτώνται για θέματα που τα αφορούν, λαμβανομένης πάντα υπόψη της ικανότητάς τους να διαμορφώσουν και να εκφράσουν άποψη για τα ως άνω θέματα.
Παράλληλα δημιουργείται η υποχρέωση των εμπλεκομένων φορέων για τη δημιουργία κατάλληλων συνθηκών προς την άσκηση αυτού του δικαιώματος των παιδιών.
Από τα ως άνω καθίσταται σαφές ότι η σύγχρονη νομική πραγματικότητα μαζί με τις γνώσεις και τα πορίσματα λοιπών επιστημών αλλά και το ήθος και την εμπειρία των συλλειτουργών της δικαιοσύνης αποκτούν πλέον σαφή προσανατολισμό, όπου οι ανάγκες του παιδιού θα βρίσκονται στο επίκεντρο της διαδικασίας.
Καθόλη τη διάρκεια της διαδικασίας η δημιουργία αισθήματος ασφαλείας και εμπιστοσύνης από όλα τα μέρη πρέπει πάντα να έχει σκοπό το βέλτιστο συμφέρον του παιδιού.
